كارن وترهان یك پروفسور بین المللی شیمی و یك محقق ماهر در زمینه اثر فلزات سنگین بر روی سیستم های زنده و بویژه نقششان در ایجاد سرطان بود . اما خود او سراب جام قربانی یك فلز سنگین سمی شد .


او در حال مطالعه طریقه ی اثر كردن یونهای جیوه بر پروتئینهای تعمیر كننده DNA بود و Hg(CH3)2 را به عنوان یك ماده مرجع استاندارد برای اندازه گیری 199Hg NMR بكار برد.


وترهان از سمی بودن بسیار جیوه آگاه بود و برای همین اقدامات احتیاطی لازم را بكار برد ،‌در حالیكه عینك ایمنی می زد و از دست كش های لاستیكی استفاده می كرد آزمایش را در زیر یك هود انجام می داد و تنها با مقادیر كوچك ماده ی جیوه ای كار میكرد.


دی متیل جیوه در یك سل شیشه ای بسته شده قرار گرفت .یكی از همكارانش برای كاهش اثر فراریت این ماده ،‌سل را در آب یخ سرد می كرد . وترهان یك نمونه ی كوچك را با پیپت به لوله NMR


انتقال داد ،‌ظرف را بست ،‌لوله ها را برچسب زد و دستكش های لاستیكی اش را به خوبی شستشو داد و دور انداخت . كمتر از یكسال او به واسطه اثر جیوه ی سمی كشته شد !!!


چرا او مرد؟


وترهان بعد ها به یاد ‌آورد كه یك قطره ( احتمالا بیشتر ) از دی متیل جیوه بر روی دستكشهایش ریخته است. متعاقبا آزمایشها نشان داد كه این قطره توانسته از دستكش نفوذ كند و ظرف مدت 15 ثانیه وارد پوستش شده است . امروزه هنگام كار كردن با تركیبات سمی این چنینی از دستكشهایی كه یك ورقه مقاوم دارند در زیر یك جفت دستكش های آستین دار نئوپرن استفاده میكنند.


در ژانویه 1997 وترهان از ظهور علایم معینی نظیر لرزش انگشتان دست و پا و لكنت زبان نگران شد .


سپس مشكلاتی از بابت تعادلش آغاز شد و زمینه دیدش كم شد . جیوه سمی در 28 ژانویه 1997 تشخیص داده شد . آزمایشها معلوم كردند كه میزان جیوه خون، 4000 میكروگرم بر لیتر است كه 80 برابر آستانه سمی بودن است . دو هفته بعد او به حالت اغما رفت و مرگ او در 8 ژوئن 1997 رخ داد .


دی متیل جیوه :


دی متیل جیوه در دمای اتاق مایع است و بوی كمی شیرینی دارد . در فشار اتمسفر نقطه جوشش


92 0C است و دانسیته اش (‌چگالی )‌96/2 گرم بر سانتیمتر مكعب است . دی متیل جیوه از نظر شكلی ساختار خطی دارد و شبیه بسیاری از سیستمهای HgX2است . (‌طول پیوند Hg – C برابر


083/2 انگستروم است)


دی متیل جیوه یكی از قویترین سموم اعصاب شناخته شده است . این ماده به راحتی از سد خون – مغز می گذرد و شاید منجر به تشكیل یك كمپلكس متیل جیوه سیستئین شود . این تركیب سبب اختلال حسی ،‌فقدان تعادلی و تغییر در حالت روانی میشود .


به طور كلی جیوه یك اسید نرم است بنابراین با اتمهای دهنده ی براحتی قطبش پذیر در بازهای نرم پیوند می شود .این به یون جیوه تمایل زیادی برای پیوند با گوگرد و لیگاندهای حاوی اتم گوگرد را می دهد .بنابراین هنگامی كه وارد بدن شد به گروههای تیول آنزیمها حمله می كند و از عملكرد آنها جلوگیری میكند.


Zeise اولین لیگاند های مركاپتان را ساخت و نامشان را بر اساس عبارت لاتین Mercurium captans (‌تسخیر كننده و اسیركننده ی جیوه Capturing mercury ) ابداع كرد.


سنگ معدن اصلی جیوه سولفور سیماب HgS است . كه از معادن مهمی نظیر Almaden در اسپانیا و


Idria و Serbia و Monte Amiata در ایتالیا استخراج میشود. در زمان رومی ها جنایتكارانی كه به كار در معادن جیوه محكوم میشدند به دلیل خاصیت سمی جیوه طول عمر كوتاهی داشتند. در حقیقت به نوعی این مجازات مرگ برای ایشان بود .Pliny علائم جیوه سمی را در قرن اول میلادی شرح داد .شنگرف یا سولفورسیماب بعنوان یك دانه ی رنگی و به طور گسترده در جهان باستان به كار میرفت.