هدف

هدف از کاربرد میلکواسکن اندازه گیری سریع چربی ، پروتئین ، لاکتوز و ماده خشک شیر است .

دامنه کاربرد:

این روش برای اندازه گیری چربی ، پروتئین ، لاکتوز و ماده خشک شیرخام ، پاستوریزه و استریلیزه و همچنین برخی از فرآورده های شیر کاربرد دارد.

3- تجزیه شیر با پرتو مادون قرمز(IR) براساس جذب انرژی (IR)در طول موج اختصاصی توسط گروههای کربونیل در پیوند استری ملکولهای چربی  (۷۲۳/۵  نانومتر) توسط پیوندهای پپتیدی آمینو اسیدها و ملکولهای پروتئین (۴۶۵/۶ نانومتر) وتوسط گروههای هیدروکسیل در ملکولهای (۶۱۰/۹ نانومتر) صورت می گیرد . ماده خشک کل با افزودن یک ضریب تجربی به نتایج چربی ، پروتئین ، لاکتوز بدست می آید.

4- وسایل و مواد لازم

- میلکواسکن 

- محلول شستشو برای میلکواسکن

- بن ماری (حمام آب گرم )

- نمونه های استاندارد چربی ، پروتئین و لاکتوز

5- کالیبره کردن دستگاه میلکواسکن

برای هر فرآورده باید کالیبراسیون جداگانه انجام شود (شیرخام ، پاستوریزه ، خامه و غیره )

هر ترکیب مورد آزمایش از فرآورده باید با روش مرجع آزمایش شود و سپس با توجه به نتایج روش مرجع و نتایج دستگاه کالیبراسیون صورت گیرد. روش ژربر روش مرجع برای چربی  ، روش کجلدال روش مرجع برای پروتئین و برای لاکتوز ، روش پولاریمتر است .

روش آزمایش

6-1- آماده سازی نمونه

- نمونه باید به روش صحیح نمونه برداری شده و معرفی از کل محموله باشد.

- نمونه باید عاری از مواد و ذرات خارجی باشد.

- در صورتیکه نمونه بلافاصله بعد از نمونه برداری تا دمای ۵-۴ درجه سانتی گراد  خنک شود با توجه به کیفیت اولیه آن حداکثر به مدت 3 روز در دمای مذکور قابل نگهداری است. برای افزایش مدت زمان نگهداری می توانید از مواد نگهدارنده مانند بی کربنات پتاسیم با نسبت 6/0 تا یک میلی گرم به ازاء هر میلی لیتر شیر و یا از قرص های بی کربنات شرکت مرک که بهمین منظور در اختیار آزمایشگاهها قرار دارد استفاده کنید.

6-2- روش کار با دستگاه

آزمایش نمونه ها باید مطابق دستور راهنمای هر دستگاه صورت گیرد. دستور راهنمای دستگاه های میلکواسکن در آزمایشگاهها موجود است .

در حین آزمایش دقت کنید که اگر نمونه به مدت طولانی بی حرکت مانده باشد دو فاز شده و چربی آن جدا می شود که در این صورت باید تا یکنواخت شدن کامل نمونه را به آهستگی تکان دهید.

در صورتی که نمونه های استاندارد شاهد در دسترس باشد بهتر است بعد از آزمایش 25 نمونه شیر با استفاده از نمونه شاهد کالیبراسیون دستگاه راکنترل نمایید.

بعد از پایان آزمایش نمونه ها ، عملیات شستشو بطور خودکار انجام می شود که باید مطابق دستور راهنمای سازنده، شستشوی دستگاه را انجام دهید.

هنگام آزمایش چند نمونه ، اگر نمونه اول درصد چربی بیشتری نسبت به نمونه دوم داشته باشد توصیه می شود که بین آزمایش دو نمونه عملیات شستشو انجام دهید .

منابع :

دستور راهنمای کاربرد میلکواسکن

استاندارد ملی ایران شماره 637

آزمایشهای شیر و فرآورده های آن – دکتر فرخنده

AOAC

Standards Methods for the Examination of Dairy Products