هدف آزمایش :تهیه یکی از مشتقات بنزن از گروه آرماتیکها
تئوری آزمایش:
آروماتیکها
، دسته وسیعی از ترکیبات که شامل بنزن و ترکیباتی میباشند که از نظر
رفتار شیمیایی ، مشابه بنزن میباشند. برخی از این مواد حتی به ظاهر شباهتی
به بنزن ندارند. برخلاف آلکنها و آلکینها ، بنزن و سایر ترکیبات
آروماتیک تمایلی برای انجام واکنشهای افزایشی از خود نشان نمیدهند، ولی
در واکنشهای جانشینی شرکت میکنند که یکی از صفات شاخص این دسته از مواد
میباشد.
تولوئن ، مایعی است بیرنگ با نقطه انجماد 95.1- درجه سانتیگراد و جوش 110.6درجه سانتیگراد و در ساختار دماسنجهای دمای پایین بکار میرود. همینطور تولوئن ، حلال خوبی در شیمی آلی بشمار میرود.
در این آزمایش ، میخواهیم تولوئن را به روش آزمایشگاهی تهیه کنیم.
وسایل مورد نیاز :
لوله
آزمایش بزرگ
چراغ
کاغذ تورنسل
بنزن
یدید متیل (CH3I)
آلومینیوم
کلراید (AlCl3) پودری شکل
شرح آزمایش :
در
داخل یک لوله آزمایش بزرگ و مقاوم ، 2ml از مایع بنزن را با چند قطره از
یدید متیل ( CH3I ) و 0.4 گرم آلومینیوم کلراید (AlCl3 ) پودری شکل به
آرامی حرارت دهید تا هنگامی که کاغذ تورنسل مرطوب شده در بالای لوله آزمایش
، از رنگ آبی به سرخ تبدیل شده و پایان واکنش را مشخص نماید.
نتیجه آزمایش :واکنش
صورت گرفته به صورت زیر است:
C6H6 + CH3I (+AlCl3 + Heat ) → HI + C6H5CH3
این ، یک واکنش جانشینی الکترونخواهی از
نوع واکنشهای فریدل- کرافت است. این واکنش ، نشان میدهد که بنزن ، تمایلی
برای انجام واکنشهای افزایشی ندارد و با حفظ هر سه پیوند دو گانه خود ، در
واکنش جانشینی شرکت میکند.
سوالات :
در
مورد واکنشهای فریدل- کرافت چه میدانید؟
فکر میکنید علت اینکه بنزن
تمایلی به شرکت در واکشنهای افزایشی ندارد، چیست؟
آیا میدانید نقش
AlCl3 در آزمایش فوق چیست؟

