دوبراینر در 1829 شیمیدان آلمانی به نام دوبراینر نتیجه مطالعات خود را در طبقه بندی عناصر شیمیایی بر حسب خواص شیمیایی مشابه آنها منتشر کرد . وی استنباط نمود که می توان عنا صری را که دارای خواص مشابه هستند به دسته های سه تایی تقسیم کرد که در این صورت جرم اتمی یکی از آنها معدل جرم اتمی دوتای دیگر است . مثلا جرم اتمی لیتیم ,سدیم , پتاسیم به ترتیب 7و23 ,39است. از روی جرم اتمی لیتیم و پتاسیم می توان جرم اتمی سدیم را بدست آورد : 23 =2/ 7+39 دوبراینر این گروها راتریاد یا گروهای سه تایی نامید . در میان همه عناصری که در آن زمان شناخته شده بود او فقط چهار گروه سه گانه یا تریاد را کشف کرد. دیچانکوروتوی Dechancourtoi در سال 1862 Dechancourtoiعناصر را به ترتیب جرم اتمی به وسیله نقاطی روی یک مارپیچ نمایش داد .بطوریکه اختلاف اوزان اتمی برای دونقطه که فاصله یک حلقه روی ماپیچ داشتند, 16بود . وی سعی کرد که تشابه خواص یک گروه رااز روی ارتباط هندسی بین نقاط ماپیچ نمایش دهد. مثلا کلر , برم وید را به وسیله نقاطی واقع در یک خط نمایش داد, اما متاسفانه کارش مورد توجه قرارنگرفت. نیولندز در سال1836 دانشمند انگلیسی به نام نیولندزعناصر را به ترتیب رافزایش وزن اتنمی تنظیم کردوبه این نکته پی برد که هر هشت عنصر, از هر کجا که شروع شوند , مانند نت هشتم درموسیقی تقریبا خواص عنصر نخستین را تکرارمی کند.وی این رابطه را قانون اوکتاوها نامید. سه اوکتاو نخستین نیولندز برای نشان دادن سیستم او در زیر آمده است : O N C B Be Li H S P Si Al Mg Na F Fe Mn Ti Cr Ca K Cl هر چندابن سیستم تناقص های زیادی را در بر دارد ولیکن بر پایه یک فرضیه صحیح می باشد که بیان میکند :خواص عناصر بر حسب پریودی معین با افزایش جرم اتمی تغییر می کند. لوتر- مایر Lother-Mayer سال بعد لوتر- مایرجدولی شامل بعضی عناصرشیمیایی که ظرفیت آنها به شش گروه تقسیم شده بود منتشر کرد.مایر با توجه به اینکه اختلاف میان اوزان اتمی عناصر متوالی در هرگروه پایداری معینی را نشان می دهد و نوشته خود را به این مضنون پایان داد:"شکی نیست میان ارزش عددی و وزنهای اتمی رابطه معینی وجود دارد ". لیکن مایر نتیجه های قطعی تری در باره ماهیت واهمیت این رابطه بدست نیاورد. مندلیف Demitri Mandeleew مندلیف روی جدول تنظیمی خود 20سال کار کرد تا توانست در سال 1868 آن را عرضه کند . در مارس 1869اولین گزارش مختصرخودرا راجع به قانون پریودی به انجمن شیمی –فیزیک پترزبورگ تقدیم داشت. کشف مهم مندلیف که شاهکار تحقیقات علمی اوست این که متوجه شد که"خواص قابل اندازه گیری عناصر با افزایش جرمهای اتمی ترقی یا تنزل نمی کند. بلکه این تغییرات تناوب دارد وبطور متناوب گاهی صعودی وگاهی نزولی است . مندلیف برای آنکه عناصر مشابه را زیر یکدیگر قرار دهد . ناچار شد که برای برخی از عناصر کشف نشده در آن زمان خانه ای در جدول خود خالی بگذارد. به این ترتیب او توانست خواص سه عنصر ناشناخته را پیشگویی کند. کشف گالیم در سال 1875توسط de-Bosibaudran فرانسوی و کشف اسکاندیم توسطLarnilson سوئدی در سال 1879وپرمانیم توسط Clemenswinkler آلمانی در سال 1885 پیشگویی های مندلیف را تائید کرد و سیستم تناوبی جایگاه مناسبی یافت.درست ماندنجدول تناوبی ایجاب می کرد که سه عنصر K,Ni,I در محلی غیر از آنکه ترتیب افزایش جرم اتمی حکم می کرد.قرار داده شوند. مثلا ید براساس جرم اتمی عنصر شماره 52باشد اما برای قرار گرفتن در گروه عناصربه لحاظ شیمیایی مشابهF,Cl,Br, وعنصر شماره 53 در نظر گرفته شد.مطالعات بعدی طبقه بندی تناوبی بسیاری از دانشمندان را متقاعد ساخت که خاصیت بنیادی دیگر جز جرم اتمی موجب پیدایش خاصیت مشهود تناوبی است. پیشنهاد شد که این خاصیت بنیادی به نحوی با عدد اتمی مرتبط است. شایان ذکر است که در زمان مندلیف تنها 62 عنصر شناخته شده بود وجرمهای اتمی آنها با روشهای غیر دقیق تعیین گردیده بود واز خواص آنها اطلاعات کمتری در دست قرار داشت ودر چنین شرایطی مندلیف رابطه وتشابه بین گروهی از عناصر مختلف را درک کند. هنری موزلیHenry G.J.Mosely درسالهای1913و1914مشکل فوق راحل کرداو توانست بابررسی طیف پرتو ایکس عناصر اهمیت عدد اتمی را نشان دهد وطیف پرتو ایکس سی وهشت عنصررا که اعداداتمی آنها بین 13تا79" AU,Al" بود مورد بررسی قرار داد ودریافت که وقتی عناصر به ترتیب بر حسب آرایش عدد مرتب شده باشند ریشه دوم فرکانس خط طیفی از عنصری به عنصر دیگر همیشه به مقدار ثابتی افزایش می یابد. بنا براین موزلی موفق شد بر پایه طیف خطی پرتو ایکس هر عنصر عدداتمی صحیح آن را تعیین کند وبه این ترتیب توانست مشکل طبقه بندی عناصری را حل کند که بر اساس جرم اتمی در جای درستی قرار نمی گرفتند. اوهمچنین ابراز داشت که بین Ce 71 Lu , 58 باید 14 عنصر وجود داشته باشد وثابت کرد که این عناصر باید در جدول تناوبی به دنبال لانتان قرار گیرند. در آن زمان هنوز خانه های 43و61و72و75و85و87 خالی مانده بود و وجود عناصری را که هنوز کشف نشده بود نشان داد.در سال 1922هافنیومHafnium کشف شد وخانه 72را اشغال کرد ودر سال 1925خانه 75 توسط رنیم Rhenium پر گردید . در باره 4عنصر باقیمانده باید گفت که با اظهار نظر های چندی در باره کشف آنها هنوز دلیل قابل اطمینانی بر وجود این عناصر در طبیعت در دست نیست و هر چهار عنصر اخیرا بطور مصنوعی تهیه شده اند واین عناصررا فرانسیم Francium و استاتین Astatine و Promerhiam وTechnetium نامیدند. سنجش رقمهای اتمی عناصر به وسیله اشعه ایکس ازلحاظ دیگری نیز بسیار اهمیت داشته است. این کار تعیین عدد کلی خانه ها را در جدول بین هیدروژن با عدد اتمی یک و اورانیوم با عدد اتمی 92 که در آن زمان آخرین عضو جدول تناوبی تصور می شد ممکن ساخت و به این ترتیب جدول تناوبی تکامل یافت وبا کشف عناصر جدیدبه صورت کنونی در آمده است. منبع : کتاب سرگذشت جدول تناوبی مولف دکتر ملاردی